Dossier Mechelsesteenweg. De weg waar voetgangers en fietsers niet gewenst zijn.
Onze laatste persnota verstuurd op 3 oktober 2021 komt niet zomaar uit de lucht gevallen. Al sinds de oprichting van Fietsersbond Dendermonde is deze straat één van onze prioriteiten. De Mechelsesteenweg is voor voetgangers en fietsers de gevaarlijkste baan van onze stad.
Een korte geschiedenis….
Het concept van de Mechelse Steenweg in zijn huidige vorm dateert uit het tijdsbeeld van de jaren ’60-‘70. De auto was de toekomst. Elk gezin schafte er één aan en elke andere vorm van mobiliteit moest wijken. De vele lokale spoorlijnen werden gesloten en alle grote investeringen moesten dienen om de auto plaats te geven. Economische groei door te vergroten kan niet in een historisch stadscentrum, maar wel op goedkope grond langs de steenweg. Essentiële voorwaarde voor een succesvolle baanwinkel was natuurlijk een grote parking voor de deur. Autobestuurders waren de klanten, fietsers en voetgangers de randfenomenen. De hele infrastructuur werd aangepast aan dit concept, dat ondertussen gedateerd is. Veel mensen kiezen niet meer om zich exclusief te verplaatsen per auto.
Deze foto uit de jaren ’70 toont de Mechelse Poort met de Mechelsesteenweg. Dan al een brede weg met aan weerszijden plaats voor de baanwinkels. De Mechelsesteenweg ontwikkelde zich als een soort 2×2 autosnelweg met veel op- en afritten.
Op het vlak van verkeersveiligheid liep het ondertussen grondig mis. In de begin van deze eeuw was de Mechelse Steenweg een echt zwart punt. In 2007 gebeurde er op één jaar 27 letselongevallen, zowel ongevallen met voetgangers, fietsers als auto’s onderling. Als triest dieptepunt was er een zeer zwaar ongeval op het toenmalig zebrapad tussen de huidige Carrefour en de AS Adventure. Een jonge moeder stak samen met haar kind in de buggy op het zebrapad de tweebaansvak over en werd gegrepen door een auto. Ze werden levensgevaarlijk gewond naar het ziekenhuis afgevoerd. Als reactie op dit ongeval schrapte het Vlaams Gewest dit zebrapad, met als motivatie: “Een zebrapad over een tweevaksbaan is niet veilig, dus halen we het weg”. Voor de rest nam AWV geen enkele maatregel om wel veilig over te steken. Een volgend en duidelijk signaal van de wegbeheerder dat de zachte weggebruiker eigenlijk niets te zoeken heeft op de Mechelsesteenweg.
Deze screenshot enkele jaren geleden genomen op Google Streetview toont de huidige en penibele situatie waarin een voetganger zich bevindt die toch deze ‘autostrade’ wil oversteken. Enkele jaren geleden was er hier nog een zebrapad.
Ook het fietscomfort was rampzalig. Je fietste in die jaren op een smal rood klinkerfietspad, dat bij vele op- en afritten volledig verzakt was. De klinkers konden het gewicht van het gemotoriseerd verkeer niet verdragen. Rond 2010 loste AWV dit op door er een laag asfalt over te leggen. En inderdaad het rolde wel beter. De vele putdekkels van de riolering en de watermaatschappij waren echter niet op hetzelfde niveau gebracht als de asfalt van het fietspad, nieuwe putten dus, uiteindelijk geen echte verbetering. Een neveneffect was ook dat de rode kleur van de klinkers veranderde in het grijze asfalt. Hierdoor verviel het kleurverschil tussen oprit, rijweg en fietspad waardoor het nieuwe asfaltfietspad niet echt veiliger werd.
Hoe zeer ook de wegbeheerder zijn best deed om het te ontmoedigen, gestapt en getrapt werd en wordt er nog altijd gedaan op de Mechelsesteenweg. En niet weinig. Sowieso ligt de Mechelsesteenweg op een functionele fietsroute tussen Baasrode en Dendermonde. Zowel voor scholieren als mensen die op ’t Hoogveld werken. Achter de steenweg ligt ook nog de dichtbevolkte wijk ‘Het Keur’. Vele inwoners gaan ook te voet of per fiets winkelen in bijv. de Aldi. Op woensdagmiddag zie je vaak hele groepen scholieren via de verkeerde zijde van het fietspad naar de McDonalds fietsen. Je zou het bovendien nog vergeten, op de Mechelsesteenweg wonen ook nog veel mensen. Ook zij stappen of fietsen wel eens.
In 2018 waren er 9 letselongevallen op de Mechelse Steenweg, in 2007 waren er dat nog 27. Het stadsbestuur en de lokale politie hebben hun verantwoordelijkheid genomen en mogen zich hiervoor zeker een pluim op hun hoed steken. Alleen dankzij enkele flitspalen en talrijke bemande snelheidscontroles was dit cijfer zo drastisch gezakt. Wanneer je als autobestuurder sneller rijdt dan toegestaan (50 km/u), heb je hier een reële pakkans. Ondanks deze controles blijft het wel de plaats in Dendermonde waar de meeste ongevallen gebeuren. En dat is niet zo moeilijk te verklaren. Het Gewest heeft hier al jaren niet meer geïnvesteerd in veiligheid en comfort, zeker niet voor de fietser.
In het Coronajaar 2020 piekt het aantal letselongevallen weer naar 15. Snelheidshandhaving lijkt niet meer voldoende, een grondige heraanleg dringt zich nu echt wel op.
In de beginjaren bij de oprichting van Fietsersbond Dendermonde hadden we nog hoop op verandering. In opdracht van het Gewest hield een studiebureau zich al jaren bezig met een grondige vernieuwing. Het was een veelbelovend plan met ventwegen, gedeeltelijk afgescheiden voet- en fietspaden… In 2015 helaas afgewezen door de handelaars. Waarom? De officiële uitleg luidde dat vrachtwagens die kwamen leveren te weinig manoeuvreer ruimte zouden hebben. Vreemd dat hieraan geen mouw was aan te passen. Was het plan te progressief en te ingrijpend? Misschien hadden de handelaars gewoon geen zin om gedurende één jaar een werf voor de deur te hebben… Jammer. Uiteindelijk veel overheidsgeld verkwist.
En wat heeft de Fietsersbond al geprobeerd?
Bij de inventarisering van de fietsknelpunten kon de Fietsersbond in mei 2019 de Mechelsesteenweg onmogelijk vergeten. We namen enkele foto’s en schreven hierover op onze facebook-pagina. De reacties op dit bericht waren zo talrijk dat we enkele dagen later ook een persbericht stuurde. De krantenberichten leverden veel commotie op.
We splitsten onze aanklacht op in vier problemen:
Wij vragen aan de stad en het gewest om het dossier daarom nieuw leven in te blazen en alvast enkele maatregelen op korte termijn te nemen.
1 Er is op de hele baan geen enkele plaats waar je veilig kan oversteken. De dubbele rijstroken en het drukke verkeer maken dat je je moment goed moet inschatten. Veel fietsers wagen zich daar niet aan en fietsen maar foutief in tegengestelde richting op het fietspad. Liever een boete dan het (hoge) risico op een aanrijding.
Graag een paar veilige oversteekplaatsen voor fietser en voetganger dus. Met garantie op een veilige oversteek. Minstens met knipperlichten, het liefste met aan te vragen groen licht.
Fietsen tegen de rijrichting. Heel gevaarlijk en niet goed te keuren. Maar het is kiezen tussen pest en cholera. Probeer hier maar eens over te steken.
Een schrijnend beeld van een oudere dame met een boodschappen gevulde rollator op terugweg van de supermarkt. De afrit richting Kroonveldlaan.
2. Het fietspad is in erbarmelijke staat. De putdeksels van de watermaatschappij zijn verzakt en ter hoogte van de kruisingen met alle zijstraten zijn er bruuske overgangen en is de rode kleur van het fietspad verdwenen.
Wij vragen om het fietspad grondig te herstellen en de kruisingen terug rood te kleuren.
3) De Mechelsesteenweg telt enorm veel op- en afritten met de aanliggende winkels en woningen. Hoe meer op- en afritten, hoe groter ook het risico op aanrijdingen. Het zicht voor in- en uitrijdende auto’s wordt bovendien belemmerd door de parkeerstrook
Wij vragen om te onderzoeken of de parkings van enkele winkels niet kunnen samengevoegd worden zodat er minder op -en afritten ontstaan. Wij vragen ook om parkeerplaatsen op de parkeerstrook te schrappen die effectief het zicht belemmeren.
Hier aan de McDonalds belemmert het bord met de boodschap ‘Tot ziens’ het zicht van de autobestuurder die de site verlaat. Hij is verplicht om tot op het fietspad te rijden om te kijken naar het aanrijdend verkeer.
4) Eén van de voorwaarden voor het verkrijgen van een bouwvergunning voor een winkel, is het creëren van een fietsenstalling. Eens deze verkregen, merken we dat de winkels dit stukje van de vergunning niet uitvoeren..
Wij zouden graag hebben dat er beter gecontroleerd wordt op de aanleg van fietsenstallingen en voor de winkels zelf: mag het aub ietsje meer zijn? Bijv. met een overkapping, dicht bij de ingang, met plek ook voor bakfietsen, een laadpaal misschien ?
Deze fietsenstalling aan de E5-mode is volgens ons een perfect symbool voor de Mechelsesteenweg. Een onbruikbare fietsenstalling aan een winkel die genoemd is naar een autosnelweg.
Op Aldi, Carrefour en AS Adventure na is het vandaag zoeken naar een plek waar je je fiets kan stallen.
Veel verontwaardiging bij de Dendermondse fietsers, maar zoals gewoonlijk bleef het stil bij het Vlaams Gewest.
Net zoals bij het fietsongeval op de Sint-Gillislaan in 2015 voelden we ook hier hoe groot onze achterban soms wel is. Hierdoor geruggesteund besloten we om toch nog een volgende stap te zetten. We kunnen zelf niet de schop in de grond steken en we konden/kunnen de overheid niet dwingen. We wisten wel dat het Vlaams Gewest ‘redelijk’ snel reageert op onvolmaaktheden op gebied van meldingen over putten in het wegdek, foutgeplaatste of ontbrekende verkeersborden…. Via het online-instrument meldpuntwegen.be kan iedere burger zulke dingen melden, vervolgens krijg je ‘redelijk’ snel een antwoord en soms worden de problemen dan aangepakt.
Gewapend met een fototoestel namen we tientallen foto’s van vooral het oncomfortabele fietspad op de Mechelsesteenweg. Van elke foto maakten we een gedetailleerde melding. Hieronder een melding van de vele putjes voor café De Blauwe Steen.
Onze meldingen bleven niet zonder resultaat:
Op 16 augustus 2019 kregen we het bericht dat al onze meldingen zouden aangepakt worden in een grondig onderhoud. ‘Onder voorbehoud’ weliswaar. Het bleef vervolgens hierover erg stil, maar de huidige werken zijn toch wel te danken aan ons werk uit 2019. Het fietscomfort zal met deze werken wel toenemen, maar de fietsonveiligheid blijft. Het autovriendelijke concept van de weg blijft onaangetast.
Wordt Vervolgd.